Dziś jest
PL EN DE UK LT

TRASA „C” – „PO SZWAJCARII ORZYSKIEJ” – szlak zielony - Orzysz.pl

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Orzysz.pl » Turystyka » Trasy rowerowe » Trasa C (szlak zielony)

TRASA „C” – „PO SZWAJCARII ORZYSKIEJ” – szlak zielony

Orzysz – Grądy – Odoje –Danowo – Stoczki – Ublik –Cierzpięty – Zastrużne – Drozdowo – Wężewo – Okartowo (30,5 km)

Trasa po „Szwajcarii Orzyskiej” wiedzie przez teren niezwykły, czasem do złudzenia przypominający krajobraz pogórza, wzbogacony dodatkowo obecnością licznych małych jezior. Właściwa „Szwajcaria Orzyska”, termin utarty na przełomie XIX i XX wieku w czasie wielkiej popularności turystyki na Mazurach, obejmuje obszar położony szerokim pasem między wsiami Odoje i Ublik. Trasa zaczyna się w Orzyszu przy wyjeździe do Grądów. Wiedzie wzdłuż dwóch większych jezior rynnowych Buwełna i Tyrkła i kończy się w Okartowie.

C1 – Wzniesienie przy przysiółku Grądy – 1,6 km (53˚49’25” N, 21˚58’04” E)
Wzniesienie przy przysiółku Grądy jest dobrym miejscem, aby dostrzec układ wyniesień na tle obszarów niegdyś zabagnionych, a obecnie zmeliorowanych (wzdłuż rowów odwadniających rosną olsze czarne i wierzby kruche). Ze wzniesienia można dostrzec zabudowania przysiółka Grądy i przelatujące gdzieniegdzie czaple siwe i bociany białe.

TYPY PRZESTRZENNE WSI MAZURSKICH. Na strukturę wsi wpłynęło wiele czynników, ale w największym stopniu cechy środowiska geograficznego i charakter osadnictwa jaki miał miejsce w różnych okresach historycznych. Na Ziemi Orzyskiej ukształtowały się różne typy przestrzenne wsi, z których ważniejsze przedstawiono poniżej. Najstarsze wsie pruskie miały postać luźno rozproszonych przysiółków, wokół których pola rozciągały się promieniście. Wsie takie powstawały już w XIII wieku w okresie kolonizacji przez Zakon Krzyżacki. W późniejszym etapie kolonizacji zaczęto zakładać wsie w sposób planowy - na prawie chełmińskim i magdeburskim. Dostojnicy Zakonu Krzyżackiego nadawali wybranej osobie prawo do założenia takiej osady na określonym obszarze przy zachowaniu określonych rygorów przestrzennych. Zobowiązywano jednocześnie do płacenia podatków. Wsie powyższe miały charakter zwartych i regularnych osad. Osady ze wczesnego średniowiecza przybierały najczęściej postać owalnicy. Wokół pierwotnie wytyczonego placu między dwoma drogami wytyczano parcele budowlane. Część zabudowaną od tyłu broniła dostępu ściana stodół, drogi zamykano bramami, miejsca niezabudowane grodzono płotami. W późniejszym okresie upowszechnił się typ osad zwany ulicówką, względnie rzędówką lub wielodróżnicą. Sytuowane były one wzdłuż traktów, bądź nad brzegami jezior. Podobnie jak owalnice były grodzone, a wejścia broniły bramy. Na zmianę struktury wsi w późniejszym czasie wpływ miały przede wszystkim reformy agrarne w XIX wieku, które sprawiły, że związane z osadami szachownice pól przekształcono w jednolite areały. Część mieszkańców wsi przenosiła się wówczas ze zwartej zabudowy w pobliże swojej ziemi, oddalonej od wsi. Powstało w ten sposób wiele osad o charakterze kolonii (przysiółków). Na przełomie XIX i XX wieku powstają ponadto osady leśne i przemysłowe, gdzie wprowadzono nowe formy architektury.

C2 – Kulminacja terenu w borze mieszanym – 2,5 km (53˚50’03” N, 21˚58’29” E)
Na niewielkim wzniesieniu znajduje się bardzo malowniczy bór mieszany. Drzewostan tworzą tu dorodne okazy: sosny zwyczajnej, świerka pospolitego i dębu szypułkowego. W krzewinkowo-mszystym runie, występuje kilka chronionych i rzadko spotykanych roślin. Najcenniejszym z obecnych tu gatunków jest storczyk tajęża jednostronna. Warto zwrócić również uwagę na przedstawicieli rodziny widłakowatych, reprezentowanych przez widlicza spłaszczonego oraz widłaka goździstego i widłaka jałowcowatego.

C3 – Jezioro Kęplaste – 5,2 km
Jezioro Kęplaste ma charakter mezotroficzny (średnio żyzny). Występują nad nim łęgi z olszą czarną i jesionem wyniosłym. W wodzie można zaobserwować skrzyp bagienny, bobrek trójlistkowy, turzycę nibyciborową i narecznicę błotną. Na jeziorze wykształca się pływające pło. Interesujące są też skupiska grążela żółtego i grzybieni północnych. Na jeziorze znajduje się kilka pomostów, z których można obserwować roślinność wodną. Na zboczach wokół jeziora wprowadzono świerk, prawdopodobnie na siedlisku lasu liściastego. Świadczy o tym skład gatunkowy runa, w którym przeważają rośliny lasów liściastych: zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, sałatnik leśny, kruszczyk szerokolistny itp. Wokół jeziora biegnie ścieżka wydeptana przez wędkarzy.

PŁO. Pło na zarastającym jeziorze eutroficznym to swoista struktura utworzona przez roślinność szuwarową w warunkach, gdy na dnie osadza się duża ilość rozwodnionego mułu. Rośliny nie są w stanie zakorzeniać się w mineralnym podłożu, gdy miąższość mułu przekracza 30 cm. Pojawiają się wówczas rośliny takie jak nerecznica błotna, turzyca pseudociborowata, czy szalej jadowity, które potrafią unosić się na powierzchni wody dzięki powietrznym przestworom w tkankach i splatać się nawzajem. Tworzy się wówczas pływający dywan – pło, na który opadają szczątki roślin. W takim ple rozwijają się najpierw rośliny szuwarowe, a z czasem pojawiają pojedyncze drzewa, głównie olsza czarna. Analogiczne pło wykształca się w przypadku jezior dystroficznych. Posiada ono jednak inna strukturę a w jego powstawaniu główny udział mają mchy torfowce a nie rośliny kwiatowe.

TOPICHY. Świat wierzeń dawnych Mazurów był niezwykle bogaty, a obiektami szczególnymi w tym względzie były jeziora i jego mieszkańcy - topichy. „Z pomiędzy istot demonicznych, wyobrażanych przez lud jako osoby, najczęściej wspomina się o duchach wodnych, które wciągają ludzi do wody, o tak zwanych topichach. [...] Topichy w postaci chłopczyków w czapkach czerwonych. Wynurzają się oni z wody, klaszczą w dłonie trzy razy i znów znikają. Wtedy ktoś tonie. Każdy, jak się zdaje, większy obszar wody, według wierzenia ludowego, ma swojego topicha. Wierzenie to bardzo jest rozpowszechnione i ludzie mieszkający w bezpośrednim sąsiedztwie jezior i rzek są najmocniej przekonani o istnieniu tam istot żywych. Miejsca najbardziej niebezpieczne i głębokie, gdzie zwykle fale wodne szumią najwścieklej, bywają siedliskami topichów. [...] Jakoż od czasu do czasu, skoro już nadejdzie chwila, w której topich ma dostać ofiarę, można słyszeć jak w wodzie krzyczy, śmieje się, płacze, lamentuje jak gdyby chciał przez to zwrócić na siebie uwagę przechodniów lub osób znajdujących się w pobliżu. Wielu jakoby wyraźnie słyszało z ust jego słowa – Czas idzie i godzina, a człowieka niema – tj. zbliża się godzina, a ofiary ludzkiej jeszcze nie widać. [...] Dla przywabienia ludzi topich zawiesza często coś na drzewie lub krzaku rosnącym nad wodą np. czapkę, but, albo jakąś rzecz ponętną i ciągnie ku sobie tych, którzy sięgają po przynętę i biorą. [...] Komu przeznaczono paść ofiarą topicha, tego nieprzepartą siłą pędzi coś takiego ku wodzie i pomimo natychmiastowej pomocy musi on utonąć”. Wybrano z „Wierzeń Mazurskich”, M. Toeppena, 1894)

C4 – Jezioro Przylesie – 5,6 km
Jest to jezioro mezotroficzne o bardzo czystej wodzie, o czym świadczy masowy udział ramienic. Glony te tworzą podwodne, zwarte skupiska zwane łąkami ramienicowymi. Na jeziorze pływa również wąski pas pła z narecznicą błotną i fiołkiem błotnym. Nad brzegiem jeziora rosną dorodne świerki, czasem można natknąć się na ponad stuletnią sosnę.

C5 – Jezioro Błękitne (Łazduny) – 7,1 km
Jezioro Błękitne, zwane też Łazdunami, posiada również charakter mezotroficzny. Tu także występują podwodne łąki ramienicowe. Wzdłuż północnego brzegu jeziora powstał niewielki wąwóz. Jego krawędzie tworzą swoistą odkrywkę geologiczną, odsłaniającą gliny zwałowe, z wyraźną domieszką żwiru i kamieni. Nagromadzenie tego typu osadów charakterystyczne jest dla działalności akumulacyjnej lądolodu. Zbocza wązozu stanowią siedlisko kilku osobliwych gatunków roślin, jak: przylaszczka pospolita, jastrzębiec Lachenala i gruszyczka jednostronna.

C6 – Torfowisko pod Danowem – 8,0 km
Jest to torfowisko wysokie i przejściowe, malowniczo położone na skraju lasu. Z drogi widok przesłaniają nieco podrosty brzozy i osiki. Zza drzew przeziera charakterystyczna struktura torfowiska przejściowego, z luźno rozrzuconymi po całym obszarze młodymi sosnami i brzozami. W zalanym wodą okrajku torfowiska masowo występują mietlica psia, turzyca dzióbkowata i sit rozpierzchły, wśród których obecne są też bobrek trójlistkowy, czermień błotna, tojeść bukietowa i gorysz błotny. Dalej ku centrum, na wyniesionym podłożu z torfowców lokują się: turzyca nitkowata i turzyca bagienna, rosiczka okrągłolistne, moderzewnica zwyczajna oraz wełnianki pochwowata i wąskolistna. Położenie topograficzne torfowiska najlepiej obserwować z pobliskiego wzniesienie, za którym położone jest Danowo.

TORFOWISKA WYSOKIE. Wykształcają się w specyficznych warunkach topograficznych, w nieckowatych, bezodpływowych zagłębieniach, zasilanych niemal wyłącznie wodami opadowymi. Jest ona magazynowana przez ogromną „gąbkę” mchów torfowcowych (Sphagnum sp.), związanych nieodłącznie z tym typem siedliska. Wyspecjalizowały się one w gromadzeniu wody w ilości czasem przewyższającą 10-20 razy ich masę. Gromadzą ją u podstawy poduszki utworzonej ze zbitych ze sobą pędów, przy czym ich rozetkowate szczyty wynoszą się ponad powierzchnię. Wśród zwartych, osiągających do 100% pokrycia, mchów torfowcowych wyrastają gatunki roślin naczyniowych. Roślinność torfowiska egzystuje na obumarłych wcześniej szczątkach roślin. Pokrywa torfowiska przetkana jest więc częściami żywymi i martwymi, tak że trudno jest niejednokrotnie przeprowadzić między warstwami ścisłą granicę. Tak obfite pokłady martwej roślinności gromadzą się w warunkach beztlenowych, gdzie ich rozkład jest bardzo ograniczony. Zatopione w wodzie części roślin, mogą pozostawać przez tysiące lat nie rozłożone. Stąd też torf ma strukturę włóknistą, w której zachowały się wyraźne kawałki pędów, liści, nasion, a nawet całe pnie. Z tego też powodu torfowiska wysokie stały się nieocenionymi „archiwami” fauny i flory, których szczątki znajduje się utrwalone w torfie. Bardzo dobrze zachowały się pyłki roślin, co umożliwia wręcz rozpoznanie składu gatunkowego szaty roślinnej w danym okresie, w zależności od tego, z jakich głębokości pokładów pochodzi próbka.

C7 – Wieś Danowo – 8,6 km
Danowo (Dannowen, 1938 Dannen), miejscowość położona w południowo-wschodniej części gminy Miłki. Wieś powstała przed 1495 r. W Danowie istniał ongiś dwór Wyłódki, wzniesiony na włókach sołeckich, należących do rodziny Wyłuckich. W 1741 r. założono szkołę. Obecnie wieś liczy około 70 mieszkańców. W pobliżu Danowa znajdują się cztery niewielkie jeziora: Długie, Przykop, Zgniłek i Stoczek.

Przystanek PKS w odległości około 1 km przy trasie Giżycko - Orzysz z połączeniami do Giżycka, Orzysza i Pisza.
Stanica wędkarska nad jeziorem Stoczek.
Sklep spożywczo-przemysłowy.

C8 – Łęgi nad ciekiem przy jeziorze Stoczek – 9,7 km
Przy mostku z betonową balustradą widoczna jest zabagniona dolina cieku łączącego jezioro Stoczek i Błękitne. Krawędzie doliny są dość strome. Zboczach te porasta żyzny i wilgotny las grądowy, zasilany wodą spływającą z wysoczyzny morenowej. W runie zbiorowiska masowo występuje zawilec gajowy i podagrycznik pospolity, w prześwietleniach pojawia się pierwiosnka lekarska, a w miejscach silniej zacienionych czworolist pospolity. Poniżej, wzdłuż cieku wodnego, wykształcił się łęg olszowo-jesionowy, z runem zdominowanym przez gwiazdnicę gajową, skrzyp łąkowy oraz imponujący swoim wyglądem dzwonek szerokolistny. W bezpośrednim kontakcie z wodą teren staje się zabagniony, stąd dominują tu turzycowiska.

C9 – Lasy grądowe wokół dawnej osady Stoczki – 11,2 km (53˚52’03” N, 21˚54’53” E)
Na zachód od drogi Orzysz-Giżycko rzeźba terenu staje się bardziej zróżnicowana, a różnice wysokości względnych niekiedy przekraczają 10 m. Obszar ten porasta grąd, którego starodrzew złożony jest z dęba szypułkowego, klonu zwyczajnego, grabu pospolitego i świerka pospolitego. Las jest cienisty w odróżnieniu od mijanych dotąd borów. Mikroklimat grądu sprzyja spacerom w upalne dni. Runo jest tu bogate w gatunki żyznych lasów, a zwłaszcza w gwiazdnicę wielkokwiatową, czerniec gronkowy, marzankę wonną, groszek wiosenny i turzycę palczastą. Na wiosnę liczne są rośliny tzw. aspektu wiosennego, jak: zawilce gajowe, zawilce żółte, kokorycze i inne. Dno lasu przypomina wtedy kolorowy kobierzec. Na skraju lasu i drogi masowo występuje pszeniec gajowy. Tutejsze lasy są bardzo cenne z punktu widzenia przyrodniczego. Od kilku lat czynione są starania o utworzenie w tym miejscu rezerwatu przyrody.

C10 – Polana nie istniejącej osady Stoczki – 11,2 km
Nad polaną górują stare okazy dębów szypułkowych w tym dwa pomnikowe - przy drodze (398 cm obwodu) i nieco głębiej (393 cm obwodu). W głębi przy ścianie zadrzewień znajdują się ruiny zabudowań dawnej osady Stoczki (niem. Stozken). Do 1945 r. istniał tu duży folwark, należący pod względem administracyjnym do wsi Ublik. Jego właścicielem był Adolf Link. Po wojnie folwark został przekształcony w PGR.

C11 – Wiadukt kolejowy w lesie koło nie istniejącej osady Stoczki – 12,1 km
Wiadukt nad nie istniejącą już linią kolejową Orzysz - Giżycko z 1906 r. jest kolejnym przykładem obiektu zbudowanym w podobnej konwencji, ale o odmiennej architekturze. Interesujące są słupki na skraju wiaduktu, prawdopodobnie stanowiące element zabezpieczenia. Wokół dawnej linii kolejowej na siedlisku żyznych grądów rosną pojedyncze dorodne dęby szypułkowe i zadrzewienia świerczyn. Na terenie Lasu Ublickiego rozproszonych jest wiele starych okazów dębów szypułkowych. Kolejnych kilka okazów znajduje się przy drodze nieopodal skraju lasu przed wsią Ublik (53˚52’16” N, 21˚54’06” E).

C12 – Cmentarz koło Ublika – 14,3 km
Teren tego niewielkiego cmentarza można rozpoznać po osobliwym, luźno zwartym zadrzewieniu, które składa się ze starych dorodnych dębów bezszypułkowych, lip drobnolistnych i świerków pospolitych. Interesujący jest też okaz daglezji sinej, rzadko spotykanej na cmentarzach mazurskich. Przyczyną tego stanu rzeczy był ówczesny, niepisany zwyczaj sadzenia wyłącznie drzew i krzewów rodzimych (wyjątkiem był tu żywotnik zachodni). W runie znajduje się kilka gatunków, które po posadzeniu ich na grobach znacznie się obecnie rozprzestrzeniły. Dotyczy to zwłaszcza barwinka pospolitego, a w mniejszym stopniu także fiołka wonnego.

C13– Widok na jezioro Ublik Wielki – 14,9 km
Na wprost drogi wychodzącej na Ublik widać panoramę jezioro Ublik Wielki. Najwygodniej jest pojechać nad jeziora od zachodu, gdzie znajduje się niewielka polana.

JEZIORO UBLIK WIELKI I UBLIK MAŁY (Ublick - See) rozciągają się po zachodniej stronie szosy Orzysz - Giżycko, w rynnie jeziornej, w której występuje jeszcze kilka mniejszych jezior połączonych Rzeźnicką Strugą (m.in. Stoczek, Łazduny, Przyleśne, Kieplin i Rzeźniki). Pierwotnie jeziora Ublik Wielki i Ublik Mały stanowiły jeden rozczłonkowany akwen, jednak wskutek budowy linii kolejowej Dłutowo-Pisz-Giżycko latach 1906-1908 zostały one przedzielone nasypem kolejowym o wysokości kilkunastu metrów. Pierwsze z nich o powierzchni 180 ha i głębokości maksymalnej 32,5 m posiada wysokie i zalesione brzegi. Jest ono połączone niewielkim kanałem z jeziorem Buwełno. Jezioro Ublik Mały o powierzchni 81 ha, bywa nazywane też popularnie Jeziorem Zielonym lub Szmaragdowym z uwagi na wyjątkowe zabarwienie wody. Na południowo-wschodnim brzegu jeziora, w pobliżu szosy giżyckiej, z krawędzi rynny jeziornej wypływa źródło, o wyjątkowo smacznej wodzie. Woda ta chętnie wykorzystywana jest przez turystów biwakujących na pobliskim polu namiotowym. Jezioro Ublik Mały posiada strome brzegi, zalesione od południa, a z pozostałych stron otaczają je pola. Ze względu na niezwykłe walory krajobrazowe rejon jezior Ublik Wielki i Ublik Mały nazywany był przez Niemców ,,Szwajcarią Orzyską”. Obecnie nad jeziorami znajduje się kilka pól biwakowych oraz ośrodek wczasowy we wsi Ublik. Z jeziora Ublik Wielki można urządzać spływy kajakowe na jezioro Buwełno i dalej na Niegocin lub na jezioro Ublik Mały przez kanał pod nasypem kolejowym dawnej linii kolejowej. Miejscowa ludność twierdzi, że w jeziorze Ublik Mały znajduje się duża ilość zatopionego uzbrojenia niemieckiego z okresu ostatniej wojny. W okresie wojen krzyżacko-litewskich stacjonowały tu wojska pod wodzą Kiejstuta i Olgierda.

C14 – Wieś Cierzpięty – 18,7 km
Cierzpięty (niem. Cierspienten, Seehoehe) założone zostały w 1492 r. przez Jakuba Kuleszę nad jeziorem Buwełno. W 1509 r. datuje się odnowienie nadania ziemi na prawie magdeburskim dla Stańka, Mikołaja i Wawrzyńca. W 1539 r. powstała wieś czynszowa na prawie chełmińskim, która liczyła łącznie 44 włóki, a sołtysem był Mikołaj Paszkowski. Szkołę założono w 1737 r., do której w 1935 r. uczęszczało 43 uczniów. Od września 1914 do lutego 1915 r. w pobliżu Cierzpięt przebiegała linia frontu między wojskami niemieckimi i rosyjskimi. Początkowo Rosjanie zatrzymali się na linii Giżycko – Orzysz – Pisz - Kolno. Wczesnym rankiem 18 listopada 1914 r. Rosjanom udała się próba dokonania przełomu na przesmyku jeziornym koło Cierzpięt, którego broniły oddziały landsturmu. Także przesmyk w rejonie Okartowa Niemcy musieli odstąpić Rosjanom. W ostatnich dniach listopada Rosjanie próbowali jeszcze bezskutecznie zdobyć niemieckie pozycje w pobliżu Mikołajek, Szymonek i północnego skraju Bagien Nietlickich. Tak ustabilizowana linia frontu przetrwała do 6 lutego 1915 r. Wczesnym rankiem 7 lutego rozpoczęła się wielka ofensywa wojsk niemieckich na całej linii frontu, podczas której Rosjanie zostali ostatecznie wyparci z Mazur. Świadectwem walk z tego okresu są dwa cmentarze wojenne w pobliżu omawianej miejscowości. Pierwszy z nich znajduje się przy drodze Drozdowo -Cierzpięty, na którym pochowano 26 nieznanych żołnierzy niemieckich. Z kolei drugi cmentarz znajduje się około 1 km na południe od Cierzpięt, na skraju lasu. Spoczywa na nim 76 Niemców i 63 Rosjan. 5 nieznanych żołnierzy niemieckich pochowanych zostało jeszcze na cmentarzu wiejskim, w centrum Cierzpięt. W uroczystym osłonięciu pomnika na drugim z wymienionych cmentarzy wojennych uczestniczył generał Paul von Hindenburg (późniejszy prezydent Niemiec). W maju 1939 r. wieś liczyła 232 mieszkańców. Po 1945 r. w Cierzpiętach powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne założone m.in. na bazie istniejącego przed wojną dworu. Dawny zespół dworsko-parkowy z podwórzem gospodarczym jest dziś jednym z ważniejszych zabytków. Dwór pochodzi z drugiej połowy XIX wieku i założony został na rzucie prostokąta. Jest to budynek parterowy, z dachem naczółkowym. Na osi elewacji występuje obustronny ryzalit zwieńczony trójkątnym naczółkiem. Od frontu (od strony wiejskiej ulicy) znajduje się ganek z balustradą. Zachowały się prawie w całości zabudowania gospodarcze, które wraz z dworem ujęte są w czworobok. Ponadto występują pozostałości drzewostanu, pierwotnie schodzącego do jeziora. W okresie międzywojennym majątek należał do Roberta Mathisicka W pobliżu wsi znajdują się liczne ślady umocnień z czasów ostatniej wojny wchodzących w Skład Giżyckiego Rejonu Umocnionego. Obecnie wieś liczy około 240 mieszkańców.

Przystanek PKS z połączeniami do Pisza i Orzysza.
Gościniec „Chorążówka”, Cierzpięty 12, tel. 423 77 01, www.nadbuwelnem.republika.pl, obiekt całoroczny, 23 miejsca noclegowe w pokojach 2-osobowych i 2 apartamenty, teren ogrodzony, z miejscem na ognisko i grill, możliwość rozbicia namiotów i wypożyczenia kajaków i łodzi wiosłowych.
Sklep spożywczy.

JEZIORO BUWEŁNO (Buwelno See) ma charakter rynnowy i położone jest w wielkiej rynnie jeziornej, w której znajdują się również jeziora Wojnowo i Tyrkło. Powierzchnia jeziora wynosi 360,3 ha i należy do najgłębszych w tym regionie (głębokość maksymalna 49,1 m). Położone jest około 10 km na północny wschód od Orzysza. Południowa jego część połączona jest kanałem z jeziorem Ublik Wielki. U podnóża wysokich brzegów występują źródła. Na południowym brzegu Buwełna leży wieś Cierzpięty, a na zachodnim Marcinowa Wola. W sąsiedztwie jeziora występuje Bagno Nietlickie, częściowo zmeliorowane, będące ostają wielu gatunków zwierząt. W jeziorze Buwełno występują następujące gatunki ryb: miętus, leszcz, okoń, płoć, sielawa i stynka. Ponieważ jezioro leży z dala od szlaku wodnego Wielkich Jezior Mazurskich polecane jest przede wszystkim osobom lubiącym spokój.

C15– Bagno Nietlice – 18,9 km
Bagna Nielickie (niem. Mergelbrucht) położone są między jeziorami Niegocin i Śniardwy, na terenie gmin Orzysz i Miłki. W odległej przeszłości było tu duże jezioro morenowe, które ulegając zarośnięciu przekształciło się w bagno z płatami torfowisk. Dawniej jego powierzchnia była znacznie większa. W ramach prac melioracyjnych w latach 1865-1869 obniżono o 2 m poziom wód jeziora Wąż, występującego we wschodniej części bagien. Były one wielokrotnie kontynuowane przed i po 1945 r. Mimo to do naszych czasów przetrwało około 600 ha torfowisk niskich w formie naturalnej i mało zmienionej. Bagna Nietlickie należą do największych i najlepiej zachowanych na całym Pojezierzu Mazurskim. Na powierzchni 1250 ha według danych z 1895 r. znajdowało się tam 31 mln m3 torfu, który na szczęście nie wydobyto na większą skalę do dziś. Właściwe torfowisko otacza pierścień podmokłych łóz i brzezin, poprzecinanych niedrożnymi rowami melioracyjnymi. Wewnątrz rozciągają się rozległe turzycowiska, trzcinowiska i szuwary poprzeplatane oczkami otwartej wody. W centralnej części znajdują się resztki zarośniętego jeziora Wąż. Bagna Nietlickie, trudno dostępne i odludne, stały się ostoją wielu rzadkich gatunków zwierząt. Podczas jesiennych przelotów na noclegowisku gromadzi się około 5 tys. żurawi. Lato na bagnach spędza do 350 żurawi. Wtedy znad bagien rano i wieczorem rozlega się klangor żurawi. Na Bagnach Nietlickich można zaobserwować myszołowy zwyczajne, orły bieliki, orliki krzykliwe, kobuzy, trzmielojady i wiele innych. Spośród ssaków występują m.in.: łoś, bóbr, wydra, norka amerykańska, borsuk i jenot. Przebogaty jest świat zwierząt bezkręgowych. Bagna Nietlickie są również bogatym skupiskiem flory bagiennej Spośród rzadkich i ciekawych roślin wymienić należy przede wszystkim: brzozę niską (relikt glacjalny), goździk pyszny, pełnik europejski, wierzbę czarniawą, storczyka krwistego, grzybienie białe, grążela żółtego, jeżogłówkę gałęzistą i dziewięciornika błotnego. Bagna Nietlickie mają obecnie statut użytku ekologicznego. Ze względu na dużą liczbę gnieżdżących się tu gatunków ptaków i inne niepowtarzalne walory przyrodnicze powstał projekt objęcia bagien ochroną rezerwatową. Bagna Nietlickie są trudno dostępne, dlatego penetracja ograniczona jest do widoku z mostku położonego na północ od Cierzpięt, do którego droga wiedzie wzdłuż jeziora Buwełno.

C16– Wieś Zastrużne – 22,7 km
Zastrużne (niem. Sastrosnen, 1938 Schlangenfliess). W 1477 r. nastąpiło odnowienie przywileju lokacyjnego dla Pawła Anasza na 10 włók nadanych prawie magdeburskim nad jeziorem Wąż. Początkowo wieś nosiła nazwę Sastrusen (1477), Saßtrußni (1602) lub Sastruszna (1719). Podczas epidemii dżumy w latach 1709-1710 wymarła cała ludność wsi. W 1745 r. powstała szkoła, do której w 1935 r. uczęszczało 81 uczniów, nauczanych przez dwóch nauczycieli. W 1867 r. wieś liczyła 137 mieszkańców, w 1925 r. – 165 mieszkańców, a w 1939 r. – 150 mieszkańców.

Przystanek PKS z połączeniami do Orzysza.
Gospodarstwo agroturystyczne „Strażnica Nietlice”, Zastrużne 12, tel. 423 75 09, obiekt sezonowy, 4 miejsca noclegowe w pokojach 2-osobowych z łazienkami, położony w pobliżu Bagien Nietlickich z unikalną ostają żurawi, punkt informacji agroturystycznej.

C17 – Bory bagienne koło wsi Drozdowo – 24,8 km
Duże obszary położone na południe od Drozdowa, znajdujące się nieopodal rzeki Wężówki, zatraciły kontakt z płynącymi jej wodami, przez co siedlisko nie zasilane w składniki pokarmowe ma charakter dystroficzny. Na tym siedlisku występują bory bagienne. Charakteryzują się udziałem w drzewostanie sosny zwyczajnej i brzozy omszonej, w runie obficie występuje bagno zwyczajne, borówka bagienna i wełnianka pochwowata. W niektórych miejscach runo ma wyraźnie inną postać. Pojawia się tu skupisko czermieni błotnej, nerecznicy błotnej i karbieńca pospolitego. Jest to miejsce po eksploatacji torfu, które uległo wtórnemu zabagnieniu. W rowach melioracyjnych wykopanych wzdłuż dróg pojawiają się interesujące zbiorowiska z siedmiopalecznikiem błotnym i czermienią błotną.

BÓR BAGIENNY. Bory bagienne zajmują siedliska na pograniczu torfowisk wysokich i borów sosnowych na glebach mineralnych, najczęściej w nieckowatych, bezodpływowych obniżeniach terenu. Decydującym czynnikiem o występowaniu tego zbiorowiska jest wysoki, w ciągu roku, poziom stagnującej wody gruntowej. Krótki okres przesuszenia wystarcza do wyeliminowania roślinności torfowiska wysokiego, podczas gdy stałe nasiąkanie wodą uniemożliwiłoby rozwój borów wilgotnych. W drzewostanie przeważa sosna zwyczajna niskiej bonitacji z udziałem brzozy omszonej i świerka pospolitego. Cechą charakterystyczną dla runa boru bagiennego jest udział krzewinek osiągających 1 m wysokości – jak bagno zwyczajne i borówka bagienna. Naturalne postacie borów bagiennych mają niewielką wartość dla gospodarki leśnej. Często osusza się powierzchnie tych fitocenoz i uzyskuje się wtedy stosunkowo wartościowe drzewostany sosny i brzozy omszonej. Fragmenty nie osuszonego boru stanowią cenne przyrodniczo ekosystemy.

Na wschód od borów bagiennych znajduje się rezerwat torfowiskowy „Jeziorko koło Drozdowa”.
REZERWAT „JEZIORKO KOŁO DROZDOWA”. Utworzony w 2003 r., obejmuje ochroną ekosystemy torfowiskowe, głównie bezleśne trzęsawiska z turzycą nitkowatą, torfowcem Magellana, przygiełką białą i turzycą pospolitą, o dużym stopniu naturalności. Są to głównie torfowiska niskie i przejściowe. W zachodniej i południowo-wschodniej części rezerwatu wykształciły się też płaty torfowisk wysokich. Na terenie rezerwatu znajduje się wiele rzadkich i chronionych gatunków jak: wełnianka delikatna i alpejska, liepiennik Loesela, ponikło skąpokwiatowe, gnidosz królewski oraz jedno z najlepiej zachowanych na Mazurach stanowisko brzozy niskiej. Rezerwat jest dobrym przykładem miejsca, gdzie bobry spiętrzając wodę po wybudowaniu tamy (żeremi) znacznie poprawiły warunki funkcjonowania roślinności torfowisk narażonych na przesuszenie i co za tym idzie zarastaniem przez drzewa. Proces zarastania ma miejsce w warunkach naturalnych, lecz człowiek odwadniając takie powierzchnie przyspiesza gwałtownie ów proces i doprowadza do zaniku bardzo cennej roślinności. Odtworzenie tych ekosystemów jest prawie niemożliwe, a to z tego powodu, że podkłady torfowiska powstają tysiące lat. W przewodniku nie wskazano dojazdu z trasy, gdyż rezerwat może być udostępniany tylko za zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody.

C18 – Rzeka Wężówka – 26,1 km (53˚49’60” N, 21˚49’52” E)
Roślinności i budowie doliny Wężówki najlepiej przyjrzeć się w miejscu, gdzie ciek znajduje się najbliżej krawędzi doliny, po której wiedzie droga. Rzeczka płynie przez zabagnienia stąd w wielu miejscach lustro wody kryje się całkowicie w zwartych szuwarach trzcinowych. W niektórych odcinkach wykształciły się bagienne lasy w typie olsu z olszą i brzozą omszoną w drzewostanie. Nieco bliżej krawędzi doliny występuje łęg olszowo-jesionowy, w którym dominacje olsza czarna, a nieznaczny udział ma jesion wyniosły. Ze względu na wysokie walory przyrodnicze doliny Wężówki na odcinki Drozdowo - Wężewo prowadzone są starania o utworzenie użytku ekologicznego.

C19 - Wieś Wężewo – 28,7 km

C20 Wieś Okartowo – 30,5 km


Informacje zaczerpnięte z "Przewodnika po ścieżkach rowerowych".
Autorstwa: Ryszarda Wojciecha Pawlickiego, Piotra Sikorskiego, Marka Wierzby.
Drukuj | Wyślij znajomym | 2005-07-05 08:31 |

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Pamiątki z Orzysza

Najczęściej czytane w dziale: Turystyka (ostatnie 90 dni)

..:::  FOTO GALERIA  :::  VIDEO GALERIA  :::  MAPA SERWISU  :::  ARCHIWUM  :::  KONTAKT Z REDAKCJĄ  :::..
Copyright @ 2004 - 2016 Urząd Miejski w Orzyszu System 4Too      Stronę monitoruje stat24