ERROR: integer out of range TRASA „B” - „WOKÓŁ JEZIORA ORZYSZ” – szlak czerwony - Orzysz.pl
Dziś jest
PL EN DE UK LT

TRASA „B” - „WOKÓŁ JEZIORA ORZYSZ” – szlak czerwony - Orzysz.pl

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Orzysz.pl » Turystyka » Trasy rowerowe » Trasa B (szlak czerwony)
reklama

TRASA „B” - „WOKÓŁ JEZIORA ORZYSZ” – szlak czerwony

Orzysz – Grądy – Odoje – Ostrów – Skomack Wielki – Ogródek – Rostki Skomackie – Wierzbiny – Orzysz – (31,2 km)

Trasa „Wokół jeziora Orzysz” wiedzie przez dość zróżnicowane krajobrazy lasów, łąk i pól malowniczo usytuowanych wśród wzniesień morenowych, a nade wszystko jezioro Orzysz i inne z nim związane. Początek trasy znajduje się na rozjeździe w kierunku przysiółka Grądy, a kończy się w Orzyszu. Na rogatkach Orzysza droga staje się gruntowa i meandruje wśród pół, młodych zadrzewień, drobnych i zabagnionych obniżeń.

B1 – Wzniesienie przy przysiółku Grądy – 1,6 km (53˚49’25”N, 21˚58’04”E)
Orzysz został założony nad jeziorem Orzysz i niemal ze wszystkich stron otoczony był rozległymi bagnami. Miało to z pewnością duże znaczenie obronne. Na obszarze zabagnionym znajdowały się niewielkie wzniesienia porośnięte żyznymi lasami liściastymi ze znaczącym udziałem grabu pospolitego lub po ich wykarczowaniu świeże łąki, miejsca te zwano grądzikami lub grądami. Na takich wyniesieniach często powstawały pierwsze osady - Grądy, Grądy Podmiejskie. Wzniesienie tutejsze jest dobrym miejscem, aby dostrzec układ wyniesień na tle obszarów niegdyś zabagnionych, a obecnie zmeliorowanych (wzdłuż rowów odwadniających rosną olsze czarne i wierzby kruche). Ze wzniesienia można dostrzec zabudowania przysiółka Grądy oraz na okoliczne łąki, na których latem żerują bociany białe.

B2 – Widokowy punkt na skraju lasu koło przysiółka Grądy – 2,9 km
Z powyższego punktu widokowego widać na tle łąk w dolinie rzeki Orzyszy panoramę miasta Orzysza. Przy drodze znajduje się aleja starych klonów.

B3 – Jezioro Rząśniki – 5,0 km
Kilkadziesiąt metrów od trasy znajduje się jeden z wielu wiaduktów z 1911 r., przebiegających nad trasą kolejową Orzysz - Ełk. Warto zwrócić na nie uwagę, ponieważ każdy z nich jest inny. 300 m na północny-wschód od wiaduktu znajduje się pole biwakowe nad jeziorem Rząśniki, skąd najlepiej widać cały akwen. Jest tam kilka małych pomostów. Niebiesko-zielone zabarwienie wody świadczy, o tym iż jest ona zasobna w składniki pokarmowe (jezioro eutroficzne). Szeroki pas szuwaru trzcinowego oraz obecność bagiennych zarośli na skraju misy jeziora, świadczy o zaawansowanym procesie jego zarastania. Przed szuwarami, od strony wody dużą powierzchnię zajmują zbiorowiska roślin o liściach pływających. W składzie tych fitocenoz dominują grzybienie północne i grążel żółty, lecz towarzyszą im również wywłócznik okółkowy i rdestnica połyskująca.
Ryc. Grzybień północny (Nymphaea candida) – rzadki gatunek północnych jezior Polski, od pospolitego Grzybienia białego odróżnia się przede wszystkim kanciastą nasadą kwiatów (Rothmaler 2000).

• Przystanek PKS z połączeniami do Orzysza
Obozowisko Rząśniki 1, tel. 423 86 14, położone w lesie nad jeziorem Orzysz, na 70 namiotów, przy trasie Orzysz-Odoje.
Obozowisko Rząśniki 2, tel. 423 86 14, położone w lesie nad jeziorem Orzysz, na 90 namiotów, przy trasie Orzysz-Odoje, około 2 km od obozowiska Rząśniki 1.

TYPY JEZIOR NA ZIEMI ORZYSKIEJ. Zagłębienia (misy) jeziorne są miejscami gdzie gromadzą się i piętrzą wody różnego pochodzenia, a rodzaj podłoża w zagłębieniu decyduje o zatrzymaniu i ewentualnym ich odpływie. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na zróżnicowanie roślinności w misach jezior jest zasobność w składniki pokarmowe wód dopływających z zewnątrz. Na Ziemi Orzyskiej wyróżnia się w zależności od trofii wód jeziora: eutroficzne (woda ma zabarwienie zielono-niebieskie) i dystroficzne (woda ma zabarwienie ciemno-brunatne). Podczas topnienia lądolodu zagłębienia wypełnione wodą miały charakter ubogich w składniki pokarmowe jezior oligotroficznych. Jeziora z tej grupy troficznej zanikły już na Warmii w wyniku procesu eutrofizacji. Występują jednak jeszcze na Kaszubach. Jeziora w odróżnieniu od rzek są według miary geologicznej tworami nietrwałymi. Dotyczy to szczególnie płytkich jeziorach eutroficznych (np. jezioro Rząśniki), pozbawionych przepływu. Właśnie w nich szybko rozwijające się rośliny wodne i przywodne, powodują szybkie wypłycanie i zrastanie oraz lądowacenie zbiornika, postępujące od brzegu. Sukcesja roślinności w obrębie jezior eutroficznych wiedzie od zbiorowisk wodnych, przez różnego typu szuwary, na które wkraczają bagienne zarośla szerokolistnych wierzb, ustępujące w końcu miejsca lasowi bagiennemu zwanemu olsem.

B4 – Wiadukt kolejowy koło wsi Odoje – 6,8 km
Wiadukt kolejowy z 1911 r. umożliwiający przejazd pod torowiskiem jest jednocześnie dobrym punktem widokowym na najbliższą okolicę. Widać stąd pobliskie Odoje i krajobraz wzniesień czołowomorenowych. W kierunku wschodnim widzimy kolejny wiadukt i stację kolejową Odoje. Interesująca jest także ciepłolubna roślinność porastająca zbocza nasypu kolejowego oraz pobliskiej, nieczynnej żwirowni. Zbocza, na które wraca roślinność po niedawnym osunięciu gleby, masowo opanowały chronione kocanki piaskowe, rumian żółty, czyścica drobnokwiatowa. Na „starszych” zboczach prym wiodą: chaber driakiewnik, przytulia własciwa, dzwonek boloński oraz liczne gatunki traw. W okolicy Odojów obserwowaliśmy również liczne ptaki, a wśród nich, krążącego nad lasem, orlika krzykliwego. Patrz także przystanek E5.

B5 – Wieś Odoje – 7,2 km
Odoje (niem. Odozen, 1938 Nickelsberg). Wieś sołecka, leżąca w odległości 8 km na północny wschód od Orzysza, przy lini kolejowej Ełk - Orzysz - Mikołajki - Olsztyn i drodze lokalnej Orzysz - Czarne. Nazwa wsi pochodzi od nazwiska założyciela - Mikołaja Odoja, który w 1465 r. osadził tu chłopów na 66 włókach. Nadania dokonał komtur ryński Rudolf von Diepoltskirchen, na prawie chełmińskim. Sam Mikołaj Odój otrzymał 6 włók sołeckich. Jesienią 1710 r., gdy epidemia dżumy zdziesiątkowała ludność i duchowieństwo ewangelickie, nabożeństwa odprawiano w stodole gospodarza Sokołowskiego. W 1735 r. założono szkołę, w której w 1935 r. jeden nauczyciel uczył 55 uczniów. W 1939 r. wieś liczyła 189 mieszkańców. Po 1945 r. w Odojach utworzono rolniczą spółdzielnię produkcyjną. Obecnie we wsi jest 20 gospodarstw rolnych, sklep spożywczy, pole biwakowe nad jeziorem Orzysz i przystanek PKS. Odoje liczą około 200 mieszkańców. Około 2,5 km na zachód od wsi położone jest mokradło „Wysokie Jezioro”. Na południu wsi, w kierunku Góry Zamkowej i Grodziska, teren staje się pofałdowany by w pobliżu jeziora Wylewy przejść w łąki wilgotne na przesuszonych torfach z dużym udziałem ostrożenia warzywnego.
• Stacja PKP na linii Olsztyn-Mrągowo-Ełk,
Przystanek autobusowy z połączeniami do Orzysza
Gospodarstwo agroturystyczne „Krystyna”, Czarne 12, obiekt całoroczny, położony na koloni w odległości 0,5 km od jeziora Wylewy, 5 miejsc noclegowych w pokojach 2-osobowych, pokój jadalny z kominkiem, oddzielna łazienka i WC, TV Sat. możliwość postawienia namiotów, wyżywienie do uzgodnienia, gospodarze oferują pieczenie barana i przejażdżki bryczką, możliwość wypożyczenia kajaka i łodzi do wędkowania.
Sklep spożywczy

B6 – Góra Zamkowa i Grodzisko – 10,9 km
Grodzisko można łatwo rozpoznać spośród kilku innych pobliskich wzniesień rozrzuconych pośród pól i łąk, gdyż posiada ono dwa wyraźne tarasy. Ze szczytu grodziska roztacza się niezwykły widok na otaczające jezioro i jego zabagnienia niegdyś chroniące przed wrogiem. Obiekt jest interesujący także z botanicznego punktu widzenia. Najcenniejszym z gatunków zasiedlających wzniesienie jest niebiesko kwitnąca goryczka krzyżowa, występuje tu wyjątkowo obficie. Obok grodziska znajduje się wzniesienie częściowo porośnięte sosnami, klonami i lipami, na którym znajduje się niewielki cmentarz ewangelicki, założony w XIX wieku.

Budowa Kanału Orzyskiego a odkrycia archeologiczne. Decyzję o jego przekopaniu podjęto po niefortunnym wzniesieniu w 1863 r. dużego młyna wodnego w Orzyszu, który przyniósł więcej strat niż zysków. Na skutek spiętrzenia dla potrzeb młyna wody w Orzyszy podniósł się poziom wody w jeziorze Orzysz, jak również w sąsiednich akwenach: jeziorach Czarnym (Wylewy), Tulewo i Wierzbińskim. Zalanych zostało około 10 tys. morgów łąk i pól. Jesienią 1865 r. budowę o długości 1 km łączącego jezioro Orzysz z rzeką Orzyszą. Już wiosną następnego roku poziom wody w jeziorze Orzysz i sąsiednich jeziorach obniżył się o ponad 2 m. Student Dembowski – syn właściciela majątku w Ostrowiu, penetrując osuszony teren, przypadkowo odkrył przy południowo-wschodnim brzegu jeziora Orzysz wyniosłość dna o regularnym prostokątnym kształcie. O swoim odkryciu powiadomił Eduarda Balduhna – właściciela majątku Krzywe koło Starych Juch, wielkiego miłośnika archeologii. Przeprowadzone badania pozwoliły stwierdzić relikt nawodnego osiedla rusztowego z połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e. W 1868 r. odkryto jeszcze inne osiedle nawodne przy wschodnim brzegu jeziora Tulewo. Ślady następnego osiedla tego typu stwierdzono w pobliżu majątku Ostrów, przy południowym brzegu jeziora Czarnego. W latach 1873-1876 szczegółowe badania odkrytych osiedli nawodnych przeprowadził Johannes Wilhelm Heydeck – malarz i profesor Akademii Sztuki w Królewcu, również miłośnik archeologii.

B7 – Most na cieku pod wsią Ostrów – 11,9 km
Na północ od wsi Ostrów przez drogę przepływa niewielki zabagniony ciek wodny. Wzdłuż brzegów rzeczki występuje szuwar manny mielec. Koryto cieku opanował potocznik wąskolistny i grążel żółty oraz rośliny pływające po powierzchni wody: spirodela wielokorzeniowa oraz rzęsy drobna i trójrowkowa.

Ostrów, wcześniej też Wierciejki (niem. Werden). W 1539 r. książę Olbracht sprzedał Grzegorzowi Wierciejce, karczmarzowi ze Skomacka Ostrów między jeziorami Orzysz a wsią Czarne na prawie magdeburskim. Pod koniec XIX wieku majątek należał do rodziny Dembowskich. Obok osady znajduje się duże grodzisko wczesnośredniowieczne. W pobliżu Ostrowia odkryto też kilka bardzo ważnych stanowisk archeologicznych: przy południowo-wschodnim brzegu jeziora Orzysz ślady nawodnego osiedla rusztowego, podobne osiedle nawodne przy wschodnim brzegu jeziora Tulewo i przy południowym brzegu jeziora Czarnego. 2 km na północ od grodziska znaleziono narzędzie z neolitu.

B8 – Wieś Skomack Wielki – 13,5 km
Skomack Wielki (niem. Skomatzken). W 1499 r. Rudolf von Diepoltskirchen, komtur ryński nadał Janowi Grabnikowi 68 włók na prawie chełmińskim, w celu założenia wsi zwanej Skomack między jeziorami: Czarne, Tatło Milusze i Druglin. Zasadźca otrzymał 6 włók. W 1525 r. nastąpiło odnowienie przywileju dla sołtysa Piotra Skomackiego. Skomack Wielki położony jest na wysokiej krawędzi jeziora Orzysz, skąd widać rozciągnięty odcinek akwenu. We wsi w ostatnich latach pojawiało się dużo nowych budynków. Warto jednak zwrócić uwagę na zabytkowy magazyn przy głównej drodze, wzniesiony na podmurówce z polnego kamienia i o ścianach zbudowanych na konstrukcji drewnianej (tzw. pruski mur). Ze względu na atrakcyjne położenie i bezpośredni dostęp do jeziora Orzysz wieś stała się ulubionym miejscem wypoczynku turystów.
• Stacja PKP na linii Olsztyn-Mrągowo-Ełk
Przystanek autobusowy z połączeniami do Orzysza i Ełku
Sklep spożywczy

JEZIORO ORZYSZ (Arys-See), malownicze jezioro dzięki urozmaiconej linii brzegowej, o powierzchni 1070,7 ha zróżnicowanej głębokości (średnia - 6,6 m, maksymalna – 36,0 m) i na ogół zalesionym brzegom. Jezioro posiada 10 wysp o łącznej powierzchni 73,8 ha, m.in. wyspa Róż zwana też jako Różany Ostrów (50 ha), Wysoki Ostrów (12 ha), Lasek (7 ha), Czykietówka, Wyspa Miłości. Pozostałe wyspy są niewielkie. Do jeziora wpada Rzeźnicka Struga i Czartowska Struga, a wypływa Orzysza. Brzegi południowe są wysokie, a pozostałe płaskie i podmokłe. W latach 1861-1867 przeprowadzono w okolicy Orzysza na wielką skalę prace melioracyjne (m.in. wykopano kanał Orzysz), w wyniku których poziom jeziora obniżył się o 2,3 m, co pozwoliło wówczas pozyskać 9 km2 łąk i osuszyć 33 km2 bagien. Podczas tych prac osuszono też jeziora Czarne i Tulewo, w wyniku czego w rejonie przylądka Ostrów odkryto ślady osady nawodnej Jaćwingów. Na północnym brzegu jeziora Orzysz wznosi się regularne wzgórze, prawdopodobnie kem, zwane Grodziskiem lub Zamkową Górą o wysokości 146,6 m n.p.m. Odkryto tu również ślady osadnictwa Jaćwingów. Jezioro jest typu sielawowego i najczęściej występują w nim następujące gatunki ryb: sielawa, leszcz, okoń sandacz i szczupak.

B9 – Wilgotne łąki koło Skomacka Wielkiego – 18,3 km (53˚49’24”N, 22˚05’25”E)
Na malowniczej trasie ze Skomacka Wielkiego do Ogródka występuje wiele wzniesień i obniżeń terenu. Roślinność pozostająca pod wpływem ekstensywnie prowadzonej gospodarki rolnej jest bardzo zróżnicowana. W nie odwodnionych zagłębieniach znajdują się: wilgotne łąki z ostrożeniem warzywnym i wiązówką błotną, wysokie ziołorośla z krwawnicą i tojescia pospolitą oraz szuwary mannowe. W niech obecne są też zwarte formacje krzewiaste zwane łozowiskami. Określenie urobiono od zwyczajowej nazwy wierzby szarej - łozy. Wierzba ta występuje często jako gatunek dominujący w zaroślach tego typu, chociaż towarzyszą jej często inne wierzby szerokolistne (w. pięciopręcikowa, w. czerniejąca, w. uszata), a w późniejszych etapach sukcesji także olsza czarna. Interesująca jest też roślinność obszarów nie zabagnionych. Odszukać na nich można: goryczkę krzyżową, koniczynę długokłosową, koniczynę dwukłosową, pierwiosnkę lekarską, dzwonka skupionego i wiele innych barwnie kwitnących roślin.

B10 – Most we wsi Ogródek – 19,8 km
Ogródek (Ogrodzken, od 1938 Kalgendorf) położony jest nad jeziorem Kraksztyn i mniejszym Kaleńskie, przy drodze lokalnej Skomack Wielki - Klusy. Wieś powstała w 1550 r. na mocy przywileju, w którym Rafał z Grzegorzów kupił od księcia Albrechta 5 włók sołeckich i zobowiązany został do założenia wsi czynszowej. Od drugiej połowy XVII wieku wieś dzierżawią przybyli do Prus arianie - Zbigniew Morsztyn (poeta), a później Arciszewski. W 1839 r. założono tu szkołę. Na przełomie XIX i XX wieku w Ogródku działała biblioteka Towarzystwa Czytelni Ludowych. Przez wiele lat mieszkał tu i tworzył Michał Kajka (1858-1940), mazurski poeta ludowy i współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej. Zadebiutował w 1884 r. na łamach ,,Mazura”. Publikował głównie w ,,Gazecie Ludowej” w Ełku artykuły korespondencyjne i wiersze w obronie mowy polskiej. Aktywnie działał na rzecz Polski podczas plebiscytu. Po 1945 r. spuściznę po Kajce przyjęło Muzeum Mazurskie w Olsztynie. Muzeum Michała Kajki zostało otwarte 6 października 1968 r., w 110 rocznicę urodzin poety. Jest to niewielki, skromny domek pomalowany na biało. Można wejść bocznym przejściem koło starej jabłoni. Za domem znajduje się budynek gospodarczy, w którym zgromadzono narzędzia wykonane przez poetę-cieślę. Dawniej stała z boku jeszcze mała szopa, ale obecnie w jej obramowaniu urządzono rabatę kwiatową. Podwórze sprawia sympatyczne wrażenie, jakby od czasu odwiedzin poety w 1936 r. przez Melchiora Wańkowicza - autora „Na tropach Smętka”, niewiele się zmieniło. Po 1952 r. Związek Literatów Polskich ufundował pomnik na grobie poety, w domu w którym mieszkał otwarto muzeum jemu poświęcone, a miejscowej szkole nadano Jego imię. Muzeum posiada dwa działy: ,,Życie i twórczość Michała Kajki” oraz ,,Kultura ludowa regionu mazurskiego”. Dom Kajki znalazł się w rejestrze zabytków. W pobliżu wsi znajdują się stanowiska archeologiczne z epoki kamienia. Ogródek liczy obecnie ponad 200 mieszkańców i znajdują się tu: ponad 30 gospodarstw rolnych, zakład rolny po byłym PGR, remiza strażacka, punkt biblioteczny i kilka zabytkowych chałup. Na południowy zachód od wsi wznosi się Dziadowska Góra (Dziaduszka) 151 m n.p.m. Z mostu między jeziorami Krakszyn i Kaleńskie najlepiej widać panoramę całej prawie wsi oraz oba akweny. Zarówno jezioro Kraksztyn jak i Kaleńskie to jeziora eutroficzne. Charakteryzuje je bujna roślinność szuwarowa z szerokimi pasami trzcinowisk. Towarzyszą im czasem nieduże skupiska tataraku zwyczajnego, manny mielec i strzałki wodnej. Roślinność otwartego lustra wody reprezentują:, grążel żółty, grzybienie białe i północne, rdestnice przeszyta i grzebieniasta, wywłócznik okółkowy oraz osoka aleosowata.

• Przystanek PKS z połączeniami do Orzysza i Ełku
Muzeum Michała Kajki, tel. 423 74 26. Czynne codziennie oprócz niedziel i poniedziałków w godzinach 9-1600.
Sklep spożywczy

JEZIORO KRAKSZTYN, lub jezioro Ogródek (Krackstein-See), znajduje się na wschód od Orzysza, między wioskami Ogródek i Klusy. Połączone jest wąskim przesmykiem z jeziorem Lipińskim. Jezioro jest płytkie, bo średnia głębokość wynosi 2,8 m. Z jeziorem tym wiąże się legenda o zatopionych dzwonach.

B11 – Ruiny starego młyna – 21,4 km
Przy leśnej drodze, na cieku łączącym jeziora Rostki i Przykop, znajdują się ruiny młyna. Droga w tym miejscu jest wybrukowana i biegnie po nasypie. Młyn wybudowano tu nieprzypadkowo, gdyż łatwo było spiętrzyć wodę przy dość dużej różnicy wysokości między poziomem wód w obu jeziorach Obecnie widać jedynie fundamenty dawnych zabudowań, w tym młyna, przesłonięte przez roślinność. Z boku po prawej stronie warto zejść do ujścia cieku malowniczo meandrującego wśród olch z wymytymi korzeniami. Nad ciekiem rosną imponujących rozmiarów brzoza (obwód 224 cm) i balsamiczne topole. Przy wartko płynącym cieku widać bujny podrost złożony z czeremchy pospolitej, wierzb kruchych i olchy. W dnie lasu znaleźć można: karbieńca pospolitego, czerńca gronkowego i kuklika zwyczajnego. Sam nurt szybko płynącej wody pozbawiony jest roślin. Znajdują się tu liczne kamienie, po których można dostać się do brzegu jeziora Rostki. Tu zaczyna też szuwar trzciny pospolitej i oczeretu jeziornego, za którym efektownie prezentują się białe i żółte kwiaty grzybieni północnych i grążeli żółtych. Na tafli jeziora podziwiać można także pływające łabędzie nieme i nurkujące perkozy zauszniki.

B12 – Wieś Rostki Skomackie – 24,1 km
Rostki Skomackie tworzą typową postać ulicówki nad brzegiem jeziora Rostki. Na jednej z posesji z lewej strony widać wysoki betonowy postument z lastrykową, ledwie czytelną tablicą. Pomnik poświęcony jest żołnierzom pochodzących z miejscowej parafii poległym w czasie pierwszej wojny światowej. Na tablicy widnieje słabo widoczny napis: „Ehre den gefallen 1914-1918” i dalej wymienione jest 9 nazwisk, obecnie prawie nieczytelnych. Dawniej pomnik stał na rozwidleniu dróg, gdzie obecnie znajduje się przydrożny krzyż. Za rozjazdem na skraju wsi droga biegnie dalej wzdłuż brzegu jeziora. Od strony wody widoczne są laski olszowe, przy których ciągnie się wąski pas pastwisk. Po drugiej stronie drogi, na wzniesieniu, pojawiają się różnowiekowe nasadzenia sosny i modrzewia.

B13 – Bór mieszany pod Rostkami Skomackimi – 25,2 km (53˚48’47”N, 22˚03’08”E)
Występujący w tym miejscu płat boru mieszanego charakteryzuje się prawidłową strukturą pionową oraz posiada właściwy skład gatunkowy, dla naturalnych fitocenoz tego typu. Drzewostan zbiorowiska tworzą sosna zwyczajna i występujący mniej licznie dąb szypułkowy. W warstwie krzewów obficie występuje kruszyna pospolita i podrost dębu. Runo opanowały borówki czarna i brusznica. W ich towarzystwie spotyka się siódmaczka leśnego, pszeńca zwyczajnego oraz rośliny podlegające chronione całkowitej, jak: widłak jałowcowaty, widłak goździsty i pomocnik baldaszkowy.

BÓR SOSNOWY I BÓR MIESZANY. Bory mieszane od sosnowych różnią się przede wszystkim obecnością gatunków przechodzących z lasów liściastych. Wyraźne są różnice w zasobności podłoża. Gleby borów mieszanych są średnio zasobne, borów - ubogie, co zauważyć można jeśli porówna się różnorodność gatunkową i oszacuje biomasę runa obu zbiorowisk. Identyfikacja borów mieszanych w praktyce jest szczególnie trudna, gdyż należą one do najbardziej przekształconych przez człowieka zbiorowisk. Sztuczne wprowadzenie sosny na umiarkowanie żyznym podłożu borów mieszanych prowadzi do uproszczenia składu gatunkowego tych fitocenoz i upodobnienia się ich do borów sosnowych.

B14 – Biwakowisko nad jeziorem Orzysz koło wsi Wierzbiny – 28,1 km
Około 200 m na południowy-wschód od leśniczówki Wierzbiny, w rozrzedzonym lesie sosnowym, nad brzegiem jeziora Orzysz, znajduje się pole biwakowe. Przylega do niego wąska plaża z kilkoma drewnianymi pomostami. Na zboczu skarpy wysokiego brzegu jeziora, tuż za biwakowiskiem, obserwować możemy rośliny charakterystyczne dla runa borów. Rosną tu m.in.: borówka czernica, pszeniec zwyczajny, śmiałek pogięty, kostrzewa owcza, kosmatka owłosiona i przetacznik leśny.

B15 – Punkt widokowy na półwyspie Ameryka – 30,0 km – (53˚47’47”N, E 21˚58’41”)
Półwysep Ameryka to wąski przesmyk, między jeziorami Orzysz i Wierzbińskim, o szerokości 100-300 m. W najwęższych prześwietleniach widoczne są oba akweny jednocześnie. Nad brzegiem obu jezior widać cieniste zarośla z olszą czarną. Korzenie niektórych drzew, podmywane przez fale, wystają znacznie nad powierzchnię gruntu, tworząc osobliwą formę przestrzenną. Oba jeziora mają charakter eutroficzny i podobny skład zbiorowisk przywodnych. W runie zarośli obecne są rośliny bagienne, jak karbieniec pospolity, psianka słodkogórz czy mięta nadwodna, przenikające także do przyległych szuwarów trzcinowych. Obecne są też nieliczne, pływające grążele żółte i moczarka kanadyjska. W kilku miejscach brzeg jest piaszczysty i łatwo dostępny. Przesmyk ów, porośnięty dorodnym drzewostanem sosnowym, często odwiedzają turyści. Wskazuje na to również obecność wielu nitrofilnych roślin synantropijnych (gr. syn -z, razem; anthropos -człowiek), których rozprzestrzenianiu sprzyja działalności człowieka. Przedstawicielami tej grupy gatunków są: łopiany, serdecznik pospolity, pokrzywa zwyczajna, trybuna leśna, glistnik jaskócze ziele, bylica pospolita mierznica czarna i wiele innych. Obecność tych roślin stanowi pośredni dowód, zaśmiecania i znacznej penetracji turystycznej tego obszaru. Należy nadmienić, że nadmierne wydeptywanie zbiorowisk leśnych powoduje ich degradację. Szczególnie łatwo zniszczyć w ten sposób runo ubogich borów sosnowych. Nieco dalej przesmyk staje się coraz szerszy a roślinność bujniejsza. W runie pojawia się duża ilość borówek, jeżyn, mchów i śmiałka pogiętego. Jesienią jest tu obfity wysyp grzybów, co stwierdzić można, także pośrednio, obserwując rzesze przemierzających te lasy grzybiarzy. W lesie obecne są też okopy z czasów drugiej wojny światowej.Wzdłuż jeziora Wierzbińskiego po przeciwnej stronie półwyspu Ameryka wyłania się zabudowa wsi Wierzbiny.

Wierzbiny (Wiersbinnen, 1938 r. Stollendorf). Wieś leży nad południową odnogą Jeziora Orzysz, zwaną Zatoką Wierzbińską, na trasie Orzysz - Ełk. Wierzbiny zostały założone w 1467 r. na prawie chełmińskim na 40 włókach przez zasadźcę Krzysztofa Skominę. Przywilej lokacyjny wydał komtur Zakonu Krzyżackiego w Morągu. Początkowo był to majątek, który nazywano Wiersbynn. W 1538 r. nastąpiło potwierdzenie przywileju dla Marcina Gutowskiego z Drygał (22,5 włók) i Bogusza Kosaka (17,5 włóki) z Mikoszy. W 1656 r. wieś została spustoszona przez Tatarów. W 1759 r. założono szkołę, najpierw jednoklasową, a od 1870 r. dwuklasową. W 1812 r. we wsi kwaterowały wojska francuskie. W 1865 r. wybuchła epidemia cholery, w wyniku której zmarło 10% mieszkańców wsi. W 1911 r. powstała Ochotnicza Straż Pożarna. W latach 1914-1915 Rosjanie dwukrotnie zajęli Wierzbiny. W 1921 r. założono stowarzyszenie sportowe. W 1935 r. w tutejszej szkole dwóch nauczycieli uczyło 117 uczniów. Od końca XIX w. liczba ludności wsi systematycznie wzrastała, wynosząc w 1895 r. 129, w 1925 r. - 606, a w 1939 r. – 631 mieszkańców. 21 stycznia 1945 r. zarządzono przymusową ewakuację ludności cywilnej przed zbliżającymi się oddziałami Armii Czerwonej. Po przejściu frontu powróciło zaledwie kilkadziesiąt osób. W 1952 r. wieś liczyła tylko 138 osób, z tego 6 osób ludności autochtonicznej, która wkrótce również wyemigrowała do Niemiec. Wierzbiny liczą obecnie ponad 220 mieszkańców. We wsi są m.in: masarnia i plaża nad Jeziorem Orzysz.

• Wierzbiny
Przystanek PKS z połączeniami do Orzysza, Ełku, Pisza, Giżycka.
Sklep spożywczy
Baza noclegowa:
Gościniec „Kormoran”, Wierzbiny 36, tel. 423 84 75, 0604 280 766, obiekt całoroczny, 16 miejsc noclegowych w pokojach 2- i 3-osobowych z łazienką i WC, 2 apartamenty z własną łazienką i WC, pokoje posiadają TV, do dyspozycji gości bilard, sala jadalna, grill. Zajazd „Rado”, Wierzbiny 45, tel. 423 84 32, obiekt całoroczny, 5 miejsc noclegowych w pokojach 2-, 3- i 4-osobowych wyposażonych w TV, łazienki i WC wspólne w korytarzu, stołówka na 30 osób, teren ogrodzony z miejscem na samochody, grill. Obozowiska Hufca ZHP Warszawa-Wola, położone na jeziorem Wierzbińskim, 80 miejsc, posiada stołówkę, tenis stołowy, boisko do piłki siatkowej i nożnej. Kwatera agroturystyczna „Ewelina”, Wierzbiny 13a, tel. 423 73 38, obiekt sezonowy nad Zatoką Wierzbińską, 100 miejsc w 7 domkach campingowych, pole namiotowe na 20 namiotów lub przyczep campingowych, 10 pokoi 4-osobowych, parking, ognisko, grill, sprzęt wodny. Pokoje gościnne – Krzysztof Purta, Wierzbiny 3a, tel. 423 84 65, obiekt sezonowy, 6 miejsc noclegowych, na terenie obiektu pomost, miejsce na ognisko i grill. Stanica wodna „Euro Camp”, Wierzbiny 13b, tel. 423 77 83, obiekt sezonowy, pole namiotowe na 70 miejsc, możliwość wypożyczenia przyczepy campingowej (ogrzewanej, z ciepłą wodą, wyposażoną w kuchenkę i lodówkę), własny pomost, wypożyczalnia sprzętu wodnego (skutery wodne, łodzie wiosłowe, rowery wodne i kajaki), miejsce na samochody, ognisko, grill.

Baza gastronomiczna:
Gościniec „Kormoran”, Wierzbiny 36.
• Kamieńskie
Stanica wodna „Czapla”, Kamieńskie 20, tel. 0602 500 846 i 0608 828 882, obiekt sezonowy, 30 miejsc noclegowych w pokojach 2- i 3-osobowych z łazienkami i TV, domek z ogródkiem, obiekt posiada parking, plażę i kąpielisko, stołówkę, możliwość korzystania z pola golfowego, sprzętu pływającego, ścieżki zdrowia. Kwatery agroturystyczne – Stadnina Koni „Kamieńskie”, Kamieńskie 2a, tel. ....., obiekt całoroczny, 13 miejsc noclegowych w pokojach 2- i 3-osobowych z wspólną łazienką i WC, specjalistyczne gospodarstwo, duża stadnina koni, możliwość pracy relaksacyjnej przy koniach, jazda konna, przejażdżki bryczką, pieczenie barana, „pogoń za lisem”.

JEZIORO WIERZBIŃSKIE (Zatoka) (Wiersbinner See, Stollendorfer See) położone jest między Orzyszem a Wierzbinami. Jego powierzchnia wynosi 104,4 ha, przy głębokościach: średniej – 4,8 m i maksymalnej – 18,1 m. Posiada wydłużony kształt i jest oddzielone od jeziora Orzysz półwyspem Ameryka, zwanym czasami Grądzikiem. Na półwyspie tym stwierdzono prehistoryczne stanowisko obróbki kamienia. Przez Jezioro Wierzbińskie prowadzi szlak kajakowy na jezioro Orzysz i Śniardwy. Jezioro typu linowo-szczupakowego.

B16 – Drewniany most koło plaży miejskiej w Orzyszu – 31,2 km
Znajduje się on na wąskim przesmyku jeziora Orzyskiego i Wierzbińskiego. Widać stąd obie plaże, przystanie, domki letniskowe i oba jeziora.
- Informacja Turystyczna, Rynek 5, tel. 423 71 87.
- Stacja PKP na linii Olsztyn-Mrągowo-Ełk, ul. Kolejowa 8, informacja PKP 423 70 11.
- Przystanek autobusowy, ul. Kolejowa 8 i ul. Giżycka, z połączeniami do Giżycka, Węgorzewa, Suwałk, Ełku, Pisza, Warszawy, Łomży.
- Informacja PKS – Pisz, tel. 423 31 48.
Baza noclegowa:
„Mini Hotel Leśny”, ul. 1 Maja 2, tel. 423 75 86, obiekt całoroczny, 4 całoroczne i 4 sezonowe miejsca noclegowe w pokojach 2- i 3-osobowych, plac zabaw, wieczorki taneczne. Wojskowy Dom Wypoczynkowy, ul. 1 Maja, tel. 437 17 85, 0605 680 392, 218 całorocznych i 214 sezonowych miejsc w pokojach 2-, 3- i 4-osobowych pokojach oraz domkach campingowych, położony około 1,5 km od centrum miasta nad jeziorem Orzysz. Zajazd „Kasieńka”, ul. Ełcka 33, tel. 423 75 36, 8 miejsc noclegowych w pokojach 1-, 2- i 3-osbowych, obiekt całoroczny z barem i strzeżonym parkingiem.Internat Garnizonowy, ul. Wojska Polskiego 17a, tel. 437 15 37, obiekt całoroczny, 20 miejsc noclegowych w pokojach 1-, 2- 3- i 4-osobowych. Ośrodek Wodno-Wypoczynkowy, ul. Leśna 13, tel. 423 70 41, obiekt sezonowy nad jeziorem Orzysz, 15 miejsc noclegowych w domkach z prysznicem i WC, możliwość korzystania z bufetu, 2 pomosty wędkarskie, wypożyczalnia sprzętu. Pole namiotowe na plaży miejskiej nad jeziorem Orzysz na około 40 namiotów, ul. Leśna 13, 423 70 41, na plaży boisko do siatkówki i koszykówki.

Baza gastronomiczna:
Bar „Zagłoba”, ul. Giżycka 14. Bar „Sezonowy”, ul. Cierniaka 13. „Mała Gastronomia”, ul. Giżycka 6. „Mała Gastronomia”, ul. Leśna 3. Bar „Pod dębem”, ul. Wojska Polskiego 38. Zajazd „Kormoran”, ul. Leśna 1. Zajazd „Kasieńka”, ul. Ełcka 33. Punkty gastronomiczne na plaży miejskiej, ul. Leśna 3 i ul. Leśna 13. Kawiarnia „Anna” ul. 1 Maja. Klub „Twister”, ul. Cierniaka 7a. Restauracja „Dębowa”, ul. Rynek 6.

Dom Kultury i Biblioteka Publiczna, ul. Wojska Polskiego 5, tel. 423 70 10, 423 71 85.

Urząd Miasta i Gminy, ul. Giżycka 15, tel. 423 70 02, 423 70 32, 423 70 62, www.mazury.com.pl /gminy/ orzysz.

Poczta, 12-250 Orzysz, ul. Wojska Polskiego 22, tel. 423 70 01, 423 71 20.
Policja, ul. Ełcka 12, tel. 423 70 07.
Apteka, ul. Cierniaka 1, tel. 423 70 40.
Ośrodek Zdrowia, ul. Czerniaka 12.
Banki: Bank Spółdzielczy, ul. Giżycka 4, tel. 423 70 38. PKO z bankomatem, ul. Giżycka 14, tel. 423 71 12.

Informacje zaczerpnięte z "Przewodnika po ścieżkach rowerowych".
Autorstwa: Ryszarda Wojciecha Pawlickiego, Piotra Sikorskiego, Marka Wierzby.

Drukuj | Wyślij znajomym | 2005-06-30 13:50 |

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Pamiątki z Orzysza
..:::  FOTO GALERIA  :::  VIDEO GALERIA  :::  MAPA SERWISU  :::  ARCHIWUM  :::  KONTAKT Z REDAKCJĄ  :::..
Copyright @ 2004 - 2016 Urząd Miejski w Orzyszu System 4Too      Stronę monitoruje stat24